Ślady kolonialne w Spandau

Gdy projekt mógł zostać rozpoczęty w maju 2021 roku, wielkim lękiem było to, że trudno będzie znaleźć coś, co konkretnie połączyłoby miasto Spandau, które do 1920 roku było niepodległe, z niemieckim kolonializmem. Własna ślepa plama, która wciąż przesłania naukowy obraz z powodu systematycznej marginalizacji niemieckiej historii kolonialnej, odegrała w tym kluczową rolę. Na początku przychodziły mi na myśl te same tabliczki z dóbrami kolonialnymi, myśli takie jak: "Może jakaś biżuteria koralowa w rodzinnym majątku?", "W archiwum i tak prawie nie ma dokumentów.", "Często używana igła w stogu siana będzie łatwiejsza do znalezienia." Zamiast tego wyniki badań przedstawione poniżej przez niezależną badaczkę Cornelię von Heßberg pokazują, że jest wręcz przeciwnie: dzięki systematycznym badaniom możliwym dzięki finansowaniu Okręgowego Funduszu Kultury "Reocena historii kolonialnej w Berlin District and Regional Museums", w ciągu kilku miesięcy ujawniło się już tyle wątków tematycznych, że kontynuacja projektu będzie opłacalna pod każdym względem.

Broszura ta pierwotnie miała być jedynie krótkim raportem badawczym, który miał dostarczyć niezbędnych dowodów do badań podstawowych. Obecnie już powstała niewielka praca referencyjna, którą można wykorzystać w różnych dogłębnych projektach. Pojawiły się także wstępne ślepe zaułki, takie jak połączenie kolonializmu z prywatną i wojskową historią gospodarczą Spandau. Przede wszystkim konieczne byłoby współpracowanie z archiwum firmy Siemens lub archiwum wojskowym we Fryburgu w sposób, który jest jeszcze niemożliwy z powodu pandemii (miejsca archiwalne są zajęte na miesiące). Spośród wszystkich rzeczy pojawiły się podejścia biograficzne, które można zrównoważenie wykorzystać zarówno do projektów wystawienniczych, jak i publikacji, aby uczynić historię kolonialną dostępną dla szerokiego grona odbiorców. Jednym z pomysłów, który trafi do jednej ze stałych wystaw Spandau, jest możliwe zestawienie doświadczeń białej kobiety Spandau, która przez pewien czas przebywała w "Niemieckiej Afryce Południowo-Zachodniej" (Namibii), oraz czarnego Spandau, który pierwotnie pochodził z Kamerunu i wrócił tam jako bojownik ruchu oporu. Zmiana perspektywy wobec rzadko zauważanej kolonizacji obszarów azjatyckich jest również nadal ważnym tematem dla Spandau i wspieranym przez te wstępne wyniki badań. Najważniejszym projektem już rozpoczętym w tym kontekście jest nowa koncepcja stałej wystawy na temat historii twierdz i wojskowości w Spandau, w której od samego początku rozważane są i widoczne konteksty kolonialne.
Ponadto opracowane i wymagające dalszego pogłębienia odkrycia mogłyby zostać włączone do stałej wystawy "Odkryte. Berlin i jego Pomniki" – nie tylko jeśli pomnik taki jak tzw. "Hererostein", który jest wyraźnie kolonialnym przestępcą, mógłby (wreszcie) zostać usunięty z przestrzeni publicznej i wystawiony w muzeum w sposób kontekstowy. Dawne stacje medialne można teraz również rozbudować w sposób naukowo uzasadniony, z odpowiednimi odniesieniami.

Jednak rewizja stałej wystawy poświęconej historii miasta będzie również możliwa na podstawie wyników badań oraz ulepszonych badań nad pochodzeniem w kolekcji. Ponadto już nastąpiło wzajemne wsparcie między dzielnicami i inicjatywami prowadzącymi badania nad tematem kolonializmu, które promują już istniejącą współpracę. Ta broszura i jej wyniki zostaną po raz pierwszy udostępnione bezpośrednio dla działań edukacyjnych i popularyzatorskich Hiszpanii podczas Tygodni Antyrasizmu w marcu 2022 roku, przy jednoczesnym oczekiwaniu regularnej współpracy z innymi instytucjami edukacyjnymi.

To dzięki intensywnej i, mimo wszystkich przeciwności spowodowanych pandemią, znakomitej pracy Cornelii von Heßberg oraz zespołu Muzeum Historii Miasta wraz z Carmen Mann (kierownik zbiorów) i Sebastianem Schuthem (kierownik archiwum), wyniki do przeczytania poniżej mogą zostać przedstawione w obecnej formie.

Dr Urte Evert, styczeń 2022